Przegląd samorządowy
Samorządy w naszym kraju odgrywają bardzo ważną rolę nie tylko dla szeroko rozumianej polityki, ale przede wszystkim dla zwykłych, przeciętnych obywateli. Mają przede wszystkim za zadanie zbliżyć nas do właśnie wyżej wspomnianej „polityki” oraz ułatwić codzienne życie.
To, że większość naszych spraw i problemów możemy załatwić już w miejscu zamieszkania lub w jego pobliżu stanowi wielkie udogodnienie. Najbliżej mamy zazwyczaj do instytucji, jaką jest samorząd gminny. Gmina pod względem terytorialnym jest stosunkowo mała i jednoczy ziemie na danym terenie i ma być lokalną wspólnotą samorządową. Niewiele więcej wysiłku musimy włożyć w dotarcie do innego samorządu, który również ma za zadanie ułatwić nasze życie i jest nim samorząd powiatowy. Zarówno gmina, jak i powiat są to w skali kraju, dość małe jednostki samorządowe. W skład powiatu wchodzi zaledwie kilka sąsiadujących ze sobą gmin, jest obszarem możliwie jednorodnym pod względem układu osadniczego i przestrzennego oraz ze względu na więzi społeczne i gospodarcze. W gminie, jak i powiecie odpowiednio mamy rady oraz zarządy gminy lub powiatu. Przestrzegane jest w nich prawo administracyjne, które reguluje prawną sytuację każdego podmiotu prawnie niepodporządkowanego organom publicznej administracji. Tu też odbywa się tak zwany „rozwój regionu”, który jest prowokatorem pozytywnych zmian w gospodarce w danym regionie, odbywających się poprzez inspiracje samorządu wojewódzkiego oraz samorządu lokalnego. Pomaga w tym Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, który ma za zadanie między innymi wspomaganie środowiska produkcyjnego i konkurencyjności przedsiębiorstw, rozwoju technologicznego, inwestycji infrastrukturalnych, ochrony środowiska i rozwoju turystyki. Możemy korzystać z pieniędzy oferowanych przez fundusze strukturalne, przestrzegając określonych zasad.
Odrębną sprawą dotyczącą samorządów lokalnych i ogólnie wydatkowanie środków publicznych są publiczne zamówienia. Zamówienie publiczne i zasady ich udzielania są sprecyzowane. Ich wynikiem są przetargi.
O samorządach w Polsce stanowią reformy wprowadzone poprzez ustawę z dnia 8 marca 1990 r. dotyczącą samorządów terytorialnych a także ustawę z dnia 22 marca 1990 r. dotyczącą terenowych organów samorządowych administracji ogólnej.
Podstawowe samorządowe akta prawne, które obejmują ustrój jednostek samorządu terytorialnego to:
- ustawa o samorządzie terytorialnym,
- ustawa o samorządzie powiatowym,
- ustawa o samorządzie wojewódzkim.
W ich wyniku na terenie Rzeczpospolitej ukształtował się publiczny ustrój administracyjny w modelu dualistycznym. Wyodrębnia się administrację terenową rządową, kształtowaną poprzez zasadę centralizmu i zawodowy aparat urzędniczy a także administrację terenową samorządową , której naczelną zasadą jest zasada decentralizacji.