Zamówienia publiczne
Zamówienia publiczne są elementem finansów publicznych i obejmują procedury i szczegóły rozwiązań, określających wydatkowanie środków publicznych.
Dotyczy to głównie niezmiernie istotnych aktów, które opisują sposoby wyłaniania wykonawców oraz zasady podpisywania z nimi umów. Procedury te bardzo łatwo i trafnie można określić odmianą przetargu, gdyż często go właśnie stanowią. Zamówienie publiczne i zasady ich udzielania są sprecyzowane. Przepisy odnoszące się do zamówień publicznych obligatoryjnie muszą stosować przede wszystkim podmioty sektora finansów publicznych. Do ich przestrzegania zobowiązane są także inne podmioty, których charakter jest podobny lub te, które są kontrolowane przez jednostki sektora finansów publicznych, jeżeli chodzi o nabywanie usług, robót budowlanych lub dostaw. Na gruncie prawa polskiego określają je ustawy:
ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 133, poz. 759), zastępująca ustawę z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (Dz. U. z 1994 r. Nr 76, poz. 344).
Jest to ustawa odnosząca się do odpowiednich dyrektyw Unii Europejskiej, szczególnie zwracająca uwagę na 2004/18/WE, 2004/17/WE, 89/665/EWG i 92/13/EWG.
Zamówienia publiczne mogą być udzielane tylko w ośmiu trybach, ściśle opisanych w ustawie i są to:
- przetarg nieograniczony,
- przetarg ograniczony,
- negocjacja z ogłoszeniem,
- dialog konkurencyjny,
- negocjacja bez ogłoszenia,
- zamówienie z wolnej ręki,
- zapytanie o cenę,
- licytacja elektroniczna,
z tą zasadą, że zastosowanie trybu innego niż przetargowy jest możliwe tylko w przypadku koniecznego spełnienia przesłanek opisanych w ustawie.
Pewne szczególne zamówienia, jak choćby te z zakresu planów przestrzennych, architektoniczno-budowlanych, projektów urbanistycznych czy też przetwarzania danych, można poprzedzić konkursem. Zamówienia mogą być również zawierane na podstawie umowy ramowej albo też w ramach, tak zwanego, dynamicznego systemu zakupów.
Podstawowe zasady udzielania zamówień publicznych to:
- zasada zakładająca równe traktowanie wykonawców,
- zasada zakładająca bezstronność i obiektywizm,
- zasada zakładająca uczciwa konkurencja,
- zasada zakładająca jawność ,
- zasada zakładająca zapisanie postępowania,
- zasada zakładająca pierwszeństwo trybu przetargowego.
Oczywiście warto również wspomnieć, że ustawa zakłada, iż każdy uczestnik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, ma prawo do środków ochrony prawnej , czyli może:
- odwołać się do Krajowej Izby Odwoławczej,
- lub złożyć skargę do sądu okręgowego.
I o tym warto pamiętać…